از حضرت امام رضا علیهالسلام نقل است که فرمود: بعد از نماز واجب به جهت شکرگزاری بنده به سبب موفق شدن او از طرف خدا به انجام نماز واجب، سجدهی شکر انجام میشود، و اما کمترین چیزی که میتوان در این سجده گفت آن است که سه بار بگوید:
«شکرا لله، شکرا لله.»
برای ورود به هر بخش کلیک کنید .
درمان با دعا
دعا؛ سلاح پیامبران
امام علی بن موسی الرضا علیهالسلام، فرمود:
سلاح پیامبران را به همراه داشته باشید.
گفته شد: ای فرزند رسول خدا، سلاح پیامبران چه بود؟
فرمود: دعا. [1] .
دعا برای رفع بلا
«لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم؛
نیرو و توانی جز به ارادهی خداوند برتر و والاتر نیست.» [2] .
دعا برای قضاء حوایج
«یا صاحبی فی شدتی، و یا ولیی فی نعمتی، و یا الهی و اله ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یا رب کهیعص و یس و القرآن الحکیم.
اسألک یا احسن من سئل، و یا خیر مرتجی، اسألک ان تصلی علی محمد و ال محمد.»؛
«ای سرپرستم در مشکلاتم، و ای صاحب نعمت من، و ای پروردگارم و پروردگار ابراهیم و اسحاق و یعقوب، ای پروردگار کهیعص و یس و قرآن حکیم.
از تو میخواهم ای بهترین کسی که از او حاجت خواسته شده، و ای بهترین کسی که خوانده شد، و ای بخشندهترین عطاکننده، و ای بهترین امید داشته شده، از تو میخواهم که بر محمد و خاندانش درود فرستی.» [3] .
دعا برای رفع دشمن
از حضرت امام رضا علیهالسلام روایت شده:
هرگاه یکی از شما خواست علیه دشمنش دعا کند، بگوید:
«اللهم اطرقه بلیلة لا اخت لها، و ابح حریمه؛
خداوندا! او را به دردی که مشابه ندارد مبتلا کن، و احترامش را زائل ساز.» [4] .
دعا برای هر دردی
خالد عیسی گوید: حضرت امام رضا علیهالسلام این تعویذ را به من آموخت و فرمود: «این را به برادران مؤمنت آموزش بده که برای هر دردی است:
اعیذ نفسی برب الارض و رب السماء اعیذ نفسی بالذی اسمه برکة و شفاء؛
به پروردگار زمین و آسمان خود را پناهنده میسازم، خود را به کسی که با نام او هیچ دردی ضرر نمیرساند پناهنده میکنم، به کسی که نامش برکت و شفاست پناهنده میشوم.» [5] .
دعا برای رفع درد
«یا رباه یا سیداه! صل علی محمد و اهل بیته، و اکشف عنی ما اجد؛
«ای پروردگار! ای آقایم! بر محمد و خاندانش درود فرست و آن چه مییابم را برطرف فرما.» [6] .
دعا برای تمامی بیماریها
زکریا بن آدم مقری که خادم آن حضرت میباشد گوید: روزی امام رضا علیهالسلام مرا صدا زد و فرمود: «بر تمامی بیماریها بگو:
یا منزل الشفاء و مذهب الداء، انزل علی وجعی الشفاء؛
ای نازل کنندهی شفا، و ای برطرف کنندهی درد، بر بیماریم شفا عنایت فرما.» [7] .
دعا برای درد تب
از حسن بن علی وشاء روایت شده که حضرت امام رضا علیهالسلام فرمود: «چرا چهرهات زرد است؟»
گفتم: به تب سختی مبتلا شدهام.
آن حضرت کاغذ و دواتی طلب کرده و نوشتند:
«بسم الله الرحمن الرحیم، ابجد هوز، حطی عن فلان بن فلان؛
«به نام خداوند بخشندهی مهربان ابجد هوز حطی از فلان پسر فلان.» [8] .
دعا برای رفع سحر
از محمد بن عیسی روایت شده که گفت: از حضرت امام رضا علیهالسلام در مورد سحر و جادو پرسیدم، فرمود:
«آن حق است و به اذان الهی ضرر میرساند، هرگاه سحری به تو اصابت کرد دستهایت را تا مقابل چهرهات بلند کرده و بر آن بخوان:
«بسم الله العظیم، رب العرش العظیم، الا ذهبت و انقرضت؛
به نام خداوند برتر، پروردگار عرش بزرگ، جز آن که رفته و نابود گردد.» [9] .
دعا برای یافتن گمشده
روایت شده که امام رضا علیهالسلام فرمود: «هرگاه حیوانی یا متاعی از تو گم شده آیهی «و عنده مفاتح الغیب» را تا آخر بخوان.
سپس بگو:
«اللهم انک تهدی من الضالة، و تنجی، من العمی و ترد الضالة، صل علی محمد و آله، و اغفلی و رد ضالتی؛
پروردگارا! تو از گمراهی هدایت کرده و از کوری نجات میدهی، و گمشده را باز میگردانی، بر محمد و خاندانش درود فرست و مرا بیامرز و گمشدهام را باز گردان.» [10] .
دعا هنگام افطار
«اللهم لک صمنا بتوفیقک، و علی رزقک افطرنا بامرک، فتقبله منا و اغفرلنا، انک انت الغفور الرحیم؛
پروردگارا! به توفیق تو برای تو روزه گرفته، و به فرمانت با روزیت افطار میکنیم، آن را از ما قبول فرما و ما را بیامرز، به درستی که تو آمرزنده و مهربانی.» [11] .
دعا قبل از نماز عید
«الله اکبر، الله اکبر، علی ما هدانا، الله اکبر، علی ما رزقنا من بهیمة الانعام، و الحمد لله علی ما ابلانا؛
خداوند برتر است، خداوند برتر است، خداوند برتر است، برای آن که ما را هدایت کرده، خداوند برتر است برای آن که ما را از گوشت حیوانات روزی داده است، و سپاس مخصوص اوست که ما را مورد آزمایش قرار داده است.» [12] .
دعا هنگام خروج از منزل
«بسم الله امنت بالله، توکلت علی الله، لا حول و لا قوة الا بالله؛
«به نام خدا، به خدا ایمان آورده و بر او توکل میکنم، و حول و قوهای جز به اراده او نمیباشد.» [13] .
دعا هنگام سوار شدن بر مرکب
از حضرت امام رضا علیهالسلام روایت شده: هر که هنگام سوار شدن بر مرکب بگوید: «بسم الله، و لا قوة الا بالله، الحمد لله الذی سخر لنا هذا و ما کنا له مقرنین؛
به نام خدا و نیرویی جز به ارادهی خدا نیست، سپاس خدای را که این وسیله را مسخر کرد و ما قادر بر آن نبودیم.»
خود و مرکبش تا زمانی که از آن پیاده شود در حفظ و امنیت میباشد.» [14] .
دعا برای طلب روزی حلال
احمد بن محمد بن ابینصر روایت میکند که به حضرت امام رضا علیهالسلام عرضه داشتم: فدایت شوم، از خدا بخواه که روزی حلال نصیبم فرماید تاآن جا که گفت: امام علیهالسلام فرمود: بگو:
«اسألک من رزقک الواسع؛ از تو روزی گسترده خواستار میباشم.» [15] .
دعا برای طلب امنیت و ایمان
از یونس روایت شده که گفت:
به امام رضا علیهالسلام عرضه داشتم: دعای مختصری به من بیاموز، فرمود: بگو:
«یا من دلنی علی نفسه، و ذلل قلبی بتصدیقه، اسألک الامن و الایمان فی الدنیا و الاخرة؛
ای کسی که مرا به خود راهنمایی کرده و قلبم را برای تصدیق خود آماده نمودی، از تو امنیت و ایمان در دنیا و آخرت را خواستارم.» [16] .
دعا هنگام چرخاندن تسبیح
از حضرت امام رضا علیهالسلام نقل است: هر که تسبیحی از تربت امام حسین علیهالسلام درست شده است را بچرخاند و بگوید:
«سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر؛
منزه است خداوند و سپاس مخصوص اوست، و معبودی جز او نمیباشد و خداوند برتر از توصیف است.»
با هر قطعهای از تسبیح خداوند شش هزار نیکی برای او نوشته و شش هزار گناه را محو میکند، و شش هزار درجه مقامش بالاتر رفته، و همین مقدار شفاعت را نصیب او مینماید.» [17] .
پی نوشته ها :
[1] شفابخش و مشکلگشا،ص 14.
[2] صحیفة الرضا ص 122.
[3] صحیفة الرضا، ص 126.
[4] صحیفة الرضا، ص 164.
[5] صحیفة الرضا، ص 170.
[6] صحیفة الرضا، ص 170.
[7] صحیفة الرضا، ص 172.
[8] صحیفة الرضا، ص 172.
[9] صحیفة الرضا، ص 186.
[10] صحیفة الرضا، ص 188.
[11] صحیفة الرضا، ص 195.
[12] صحیفة الرضا، ص 195.
[13] صحیفة الرضا، ص 204.
[14] صحیفة الرضا، ص 204.
[15] صحیفة الرضا، ص 212.
[16] صحیفة الرضا، ص 214.
[17] صحیفة الرضا، ص 242.
انس با ذکر
» مناجات امام رضا بعد از نماز صبح
» توسل به امام زمان
» توسل به حضرت عباس
» برلی شفای تب
» ذکر برای رفع غمها
» ذکر برای رفع مرض
» مصونیت از حوادث
» خارج شدن از منزل
» پاداش ثواب
» ریزش گناهان
» صد بار بعد از نماز صبح
» ذکر با تربت امام حسین
» پاداش در دنیا و آخرت
» دژ محکم الهی
» معنی «بسم»
» اسم اعظم خداوند
» ای مهربان و بخشندهی گناهان
» برای رفع اندوه خاطر
مناجات امام رضا بعد از نماز صبح
روایت شده: حضرت رضا علیهالسلام پس از نماز صبح، در آغاز فجر، تا طلوع خورشید با هیچ کس سخن نمیگقت، و اگر نیاز به سخن مهم پیدا میکرد، با جا به جایی و اشاره، آن را ادا مینمود.
به امید استفاده و بهرهمند شدن از فیوضات و برکات بسیار ارجمند ساعت بین طلوع فجر و طلوع خورشید، استغفار و قرائت قرآن و مناجات و راز و نیاز با خدا، در این وقت بسیار مطلوب است. و نیز چنان که قبلا ذکر شد، در این ساعت دست بر سینهات بگذار و هفتاد بار بگو: «یا فتاح» (ای خداوند گشایش بخش) و دعای زیر را مکرر بخوان:
«لا اله الا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد، یحیی و یمیت، و یمیت و یحیی، و هو حی لا یموت، بیده الخیر و هو علی کل شی قدیر» [1] .
توسل به امام زمان
هنگامی که برای روا شدن حاجت به آن حضرت متوسل شدی، بگو: «یا ابا الغوث ادرکنی» (ای پدر پناه دهندگان! به فریادم برس، و به من پناه ده) [2] .
توسل به حضرت عباس
بعضی از علما گفتهاند: واژه «عباس»به حساب حروف ابجد، معادل عدد 113، است. بعد از نماز روز جمعه به حضرت ابوالفضل عباس علیهالسلام متوسل شو و 133 بار بگو «یا کاشف الکرب عن وجه الحسین، اکشف کربی بحق اخیک الحسین» (ای عباسی که اندوه را از چهرهی حسین علیهالسلام برطرف ساختی، به حق برادرت حسین علیهالسلام اندوه مرا بر طرف کن.)
امید بسیار است که نتیجه بگیری و به مقصود نایل گردی. [3] .
برلی شفای تب
به خط امام رضا علیهالسلام دیده شده که برای شفای تب به سه قطعه کاغذ بنویسد:
بر قطعهی اول: «بسم الله الرحمن الرحیم لا تخف انک انت الاعلی».
بر قطعهی دوم: «بسم الرحمن الرحیم لا تخف نجوت من القوم الظالمین».
و بر قطعهی سوم: «بسم الله الرحمن الرحیم الا له الخلق و الامر تبارک الله رب العالمین».
پس بخواند بر هر قطعه سه مرتبه توحید، و ببلعد آن را در سه روز هر روزی یکی از آنها را که خوب خواهد شد، ان شاء الله. [4] .
ذکر برای رفع غمها
از امام علی بن موسی الرضا علیهالسلام نقل شده که فرمود: پدرم را در خواب دیدم که فرمود: فرزندم هرگاه به تو هم و غم روی آورد، این ذکر را زیاد بگو: «یا رؤف یا رحیم».
بعد فرمود: آنچه ما در خواب میبینیم مثل آن است که در بیداری میبینیم. [5] .
ذکر برای رفع مرض
از حضرت صادق علیهالسلام و از حضرت رضا علیهالسلام روایت شده که فرمودند: برای رفع هر مرضی بخوانید: «یا منزل الشفاع و مذهب الداء صل علی محمد و آله و انزل علی و جعی الشفاء» (ای فرستند و عطاکننده شفا، و ای کسی که به لطف خویش دردها را از جانها و جسمها میبری، بر محمد رحمت فرست و بر دردهای من شفا عنایت فرما) [6] .
مصونیت از حوادث
امام رضا علیهالسلام فرمود: هر که به وقت سوار شدن گوید: «بسم الله لا قوة الا بالله الحمد لله الذی سخر لنا هذا و ما کنا له مقرنین» (به نام خدا و جز از طرف خدا نیرویی وجود ندارد، سپاس خدایی را که این مرکب را برای ما تسخیر کرد، و گرنه ما قادر بر تسخیر آن نبودیم)، جان او و مرکبش مصون بماند، تا این که فرود آید. [7] .
خارج شدن از منزل
امام رضا علیهالسلام فرمود: چون پدرم از منزل خود بیرون میشد، میگفت: «بسم الله الرحمن الرحیم، خرجت بحول الله و قوته لا بحول منی و لا قوتی بل بحولک و قوتک یا رب متعرضا لرزقک فأتنی به فی عافیة». [8] .
پاداش ثواب
امام رضا علیهالسلام فرمودند: صلوات بر محمد و آل محمد، معادل با پاداش و ثواب تسبیح و تکبیر گفتن است. [9] .
ریزش گناهان
یاسر از امام رضا علیهالسلام نقل کرده است که فرمود: مثل استغفار همچون برگی است بر درختی که بجنبد و پیاپی فرو ریزد و آن که از گناهش آمرزش جوید و باز گناه کند، چون مسخرهکنندهی پروردگار خود باشد [10] .
صد بار بعد از نماز صبح
امام رضا علیهالسلام فرمود: هر کس پس از نماز صبح صد بار «بسم الله الرحمن الرحیم، لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم» بگوید، به اسم اعظم خدا از سیاهی چشم به سفیدی آن نزدیکتر شده و به راستی که در مدار اسم اعظم قرار گرفته است. [11] .
ذکر با تربت امام حسین
از امام رضا علیهالسلام روایت شده که هر کس با تربت امام حسین علیهالسلام بگوید «سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر» با هر ذکر خداوند شش هزار حسنه برای او ثبت میکند و شش هزار گناه او را محو نمود شش هزار درجه بالا برده و شش هزار شفاعت برای او مینویسد. [12] .
پاداش در دنیا و آخرت
از امام رضا علیهالسلام روایت شده که رسول گرامی خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: هر کس در هر روز صد بار بگوید «لا اله الا الله الملک الحق المبین» توانگری به او جلب میشود و فقر و مستمندی از او دفع میگردد و در دوزخ بر او بسته شده و در بهشت به رویش باز میگردد. [13] .
دژ محکم الهی
وقتی که امام رضا علیهالسلام به نیشابور رسید، به هنگام حرکت به طرف مأموران محدثان اطراف او را گرفته و گفتند: ای فرزند رسول خدا! از پیش ما میروی و حدیثی نمیفرمایی که از آن استفاده کنیم! حضرت که در کجاوه نشسته بودند، سر از کجاوه بیرون آورده و فرمودند: از پدرم موسی بن جعفر علیهالسلام شنیدم که فرمود: از پدرم جعفر بن محمد علیهالسلام شنیدم که فرمودند از پدرم محمد بن علی علیهالسلام شنیدم که فرمودند از پدرم علی بن الحسین علیهالسلام شنیدم که فرمودند از پدرم حسین بن علی علیهالسلام شنیدم که فرمودند از پدرم امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیهالسلام شنیدم که فرمودند از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمودند شنیدم که جبرئیل میگفت:از خدای عزوجل شنیدم که فرمودند: «لا اله الا الله» پناهگاه من است، کسی که وارد پناهگاه من شود از عذاب من ایمن است. [14] .
معنی «بسم»
علی بن حسن بن فضال به نقل از پدرش میگوید: از حضرت امام رضا علیهالسلام تفسیر «بسم الله الرحمن الرحیم» را پرسیدم.
حضرت فرمود: گوینده که میگوید «بسم» معنایش این است که: سمهای از سمههای خدای را که همان عبادت است بر خود میگذارم. گفت، عرض کردم: سمه چیست؟ فرمود: یعنی علامت و نشانه. [15] .
اسم اعظم خداوند
امام رضا علیهالسلام فرمودند: «بسم الله الرحمن الرحیم» به اسم اعظم (خداوند) از سیاهی چشم به سفیدی آن نزدیکتر است. [16] .
ای مهربان و بخشندهی گناهان
و امام رضا علیهالسلام فرمودند:
در گردن کنیزی از ما، غدههایی سخت و چرکین بر آمد، (ناشناسی) نزدم آمد و گفت: ای علی، به او بگو تا «یا رؤوف یا رحیم، یا رب یا سیدی» را بگوید، و بارها بگوید. کنیز این را گفت و غدهها از بین رفت [17] .
برای رفع اندوه خاطر
امام رضا علیهالسلام فرمود: برخی امور اندوه مرا برانگیخته بود، ابوجعفر، امام باقر علیهالسلام، (به خوابم) آمد و فرمود: فرزندم، خدا را بخوان و «یا رؤوف یا رحیم» را بسیار بگو. [18] .
پی نوشته ها :
[1] ذکرهای مستحبی، ص 168.
[2] ذکرهای مستحبی، ص 165.
[3] ذکرهای مستحبی، ص 165.
[4] ذکرهای مستحبی، ص 160.
[5] ذکرهای مستحبی، ص 159.
[6] ذکرهای مستحبی، ص 158.
[7] ذکرهای مستحبی، ص 153.
[8] ذکرهای مستحبی، ص 140.
[9] ذکرهای مستحبی، ص 120.
[10] ذکرهای مستحبی، ص 102.
[11] سفینة البحار، ج 1، ص 661.
[12] ذکرهای مستحبی، ص 78.
[13] ذکرهای مستحبی، ص 59.
[14] ذکرهای مستحبی، ص 54.
[15] ذکرهای مستحبی، ص 38.
[16] ذکرهای مستحبی، ص 38.
[17] شفابخش و مشکل گشا، ص 180.
[18] شفابخش و مشکلگشا، ص 39.
نماز در کلام امام رضا
برکت نماز شب
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«بر شما باد به نماز شب؛ زیرا هر بندهای که در آخر شب بیدار شود و هشت رکعت نماز شب، و دو رکعت نماز شفع و یک رکعت نماز وتر بخواند و در قنوت آن، هفتاد بار استغفار کند، خداوند او را از عذاب قبر و آتش در امان دارد و عمر او را طولانی کرده و به زندگی او گشایش خواهد داد. .
رضوان خدا
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«رضوان الله الصلواة باللیل؛
نماز شب، رضوان (خشنودی) خدا را به همراه دارد.» [1] .
علت نماز جماعت
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«انما جعلت الجماعة لئلا یکون الاخلاص و التوحید و الاسلاک و العبادة لله الا ظاهرا مکشوفا مشهودا؛
نماز جماعت قرار داده شده است، تا اخلاص و یگانگی و اسلام و عبادت برای خداوند آشکار، باز و ظاهر باشد» [2] .
نماز به صورت نماز جماعت
امام رضا علیهالسلام فرمود: «الصلواة فی جماعة افضل؛
نماز به صورت جماعت با فضیلتترین است» [3] .
اقتداء به امام جماعت اهل ولایت
امام رضا علیهالسلام فرمود «و لا تصلی خلف فاجر و لا یقتدی الا باهل الولایة؛ پشت سر آدم فاجر نماز نخوان، اقتدا فقط بر شخص اهل ولایت اهلبیت عصمت وطهارت جایز است.» [4] .
غافل از اوقات نماز
امام رضا علیهالسلام فرمود: من قوله تعالی: «ویل للمصلین، الذین هم عن صلاتهم ساهون»، یقول عن وقتهم یتغافلون؛ در تفسیر این آیه: «وای بر نمازگزاران، آنهایی که از نماز خویش غافلند»، میفرماید: «ساهون آنهایی هستند که غافل از اوقات نمازهای واجب خود هستند.» [5] .
صف اول بهترین جای
امام رضا علیهالسلام فرمود: «و ان کنت خلف الامام فلا تقوم فی الثانی ان وجدت فی الاول موضعا؛
اگر میخواهی در پشت امام جماعت قرار بگیری، تا زمانی که در صف اول جای خالی برای تو هست در صف دوم قرار نگیر.» [6] .
تأخیر عمدی نماز
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«حافظوا علی مواقیت الصلوات فان العبد لا یأمن الحوادث و من دخل علیه وقت فریضة فقصر عنها عمدا متعمدا فهو خاطی؛
محافظت بر اوقات نماز کنید، پس همانا انسان از حوادث در امان نیست و کسی که وقت نماز فریضه بر او داخل شد و عمدا کوتاهی کرد، خطاکننده است.» [7] .
بر تو باد به نماز اول وقت
امام رضا علیهالسلام فرمود: «اذا دخل الوقت علیک فصلها فانک لا تدری ما یکون؛ هنگامی که وقت نماز فرامیرسد، بر تو باد به خواندن نماز، پس به درستی که نمیدانی چه پیش خواهد آمد.» [8] .
اوقات نماز
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«ان لکل صلوة اوقات: اول و اوسط و اخر فاول الوقت رضوان الله، و اوسطه عفو الله و اخره غفران الله و اول الوقت افضله؛
برای هر نمازی سه وقت وجود دارد: اول وقت، وسط وقت و آخر وقت. پس در اول وقت نماز به جای آوردن مایهی خشنودی خداست، در وسط وقت (نماز بخواند) موجب عفو خداست، و در آخر وقت (نماز بخواند) سبب آمرزش خداست، و اول وقت با فضیلتتر است.» [9] .
تاکید نماز در اول وقت
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«غفر الله لک لا تؤخرن صلوة عن اول وقتها الی اخر وقتها من غیر علة، علیک ابدا باول الوقت فاذنت و صلینا؛
خدا تو را بیامرزد، بدون عذر نماز را از اول وقت به تأخیر نینداز، بر تو باد که همیشه نماز را در اول وقت آن به جای آوری» [10] .
دو وقت نماز
امام رضا علیهالسلام فرمود: «اعلم ان لکل صلاة وقتین اول و اخر فأول الوقت رضوان الله و اخره عفو الله؛
بدان که هر نماز دو وقت دارد: اول وقت و آخر وقت.
اول وقت خشنودی پروردگار و آخر آن بخشش خداوند است» [11] .
بهترین شیوهی زندگی
امام رضا علیهالسلام فرمود:
شیعیان و پیروان ما را به سه مسأله امتحان کنید:
1 - اهمیت به اوقات نماز، که آیا اول وقت نماز را بر پای میدارند یا خیر؟ 2 - حفظ اسرار، یعنی در حفظ اسرار و مسایل محرمانه کوشا هستند یا خیر؟
3 - و از حیث توانمندیهای مالی، یعنی آیا در مال خود برای برادران دینی سهمی قائلند و دست آنها را میگیرند یا خیر؟ [12] .
نخستین گام عبادت
امام رضا علیهالسلام فرمود: «اول عباده الله معرفته و اصل معرفة الله توحیده؛
نخستین گام در عبادت حقیقی، شناخت خداوند است و اساس شناخت خدا، به یگانگی خواندن او است.» [13] .
نماز، بهترین عبادت
امام رضا علیهالسلام فرمود: «ان الصلوة افضل العبادة لله؛
همانا نماز، بهترین وسیلهی بندگی برای خداست.» [14] .
خواستن نماز از فرزند
امام رضا علیهالسلام فرمود: «یؤخذ الغلام بالصلاة و هو ابن سبع سنین؛
چون پسر به هفت سالگی رسید، او را به خواندن نماز وادار کنید.» [15] .
امر به نماز
امام رضا علیهالسلام فرمود: سه چیز با سه چیز همراه است:
1 - نمازگزاری که به او زکات تعلق گیرد و نپردازد، نمازش پذیرفته نیست.
2 - و به سپاسگزاری برای خود و پدر و مادر فرمان داد، آن که سپاس پدر و مادر نکند، هرگاه خدا را سپاس کند پذیرفته نیست.
3 - به پرهیزگاری از خدا و پیوند با خویشاوند فرمان داد. آن که پیوند با خویشان ندارد از خدا بیمناک نیست. [16] .
نماز کامل
امام رضا علیهالسلام فرمود: «اذا کان یوم القیامة یدعی بالعبد فاول شیء یسئل عنه الصلاة فاذا جاء بها تامة و الا زخ فی النار؛
وقتی قیامت شود بنده را میخوانند اول چیزی که از او میپرسند نماز است، پس اگر نمازش را تام و تمام به جای آورده باشد، نجات مییابد و اگر نمازش را با شرایط و آداب صحت یا قبولی آن به جای نیاورده باشد، او را به آتش میافکنند. [17] .
نماز واجب در شبانهروز
امام رضا علیهالسلام فرمودند:
«ان الله - عزوجل - انما فرض علی الناس فی الیوم و اللیلة سبع عشر رکعة، من اتی بها، لم یسئله الله - عزوجل - عما سواها؛
همانا خداوند عزوجل در شبانهروز هفده رکعت نماز بر مردم واجب کرده است کسی که آن را به جای آورد خداوند غیر از نماز از او سؤال نمیکند. [18] .
افضل واجبات بعد از معرفت خدا
امام رضا علیهالسلام فرمودند: «اعلم ان افضل الفرائض بعد معرفة الله - جل و عز - الصلوة الخمس؛
بدان که افضل واجبات بعد از معرفت خدای عزوجل نماز پنجگانه است. [19] .
تقرب به سوی خدا
امام رضا علیهالسلام فرمود: «الصلوة طلب الوصال الی الله من العبد؛
(نماز)مطالبه وصال و تقرب بنده به سوی خداوند است.»
بخشیده شده از رحمت
امام رضا علیهالسلام فرمود: «الصلوة»صلة الله للعبد با لرحمة؛
نماز عطیه و احسانی است از طرف خداوند برای بنده، که از راه رحمت و عنایت بخشیده است. [20] .
رابطهی نماز و زکات
امام رضا علیهالسلام فرمود: «من صلی و لم یزک تقبل صلوتة؛
هر کس نماز بخواند، ولی زکات و مالیات اسلامی نپردازد، نمازش قبول نمیشود. [21]
فلسفهی وضو
امام رضا علیهالسلام فرمود:
«انما امر بالوضوء لیکون العبد طاهرا اذا قام بین یدی الجبار و عند مناجاتة...؛
همانا امر شده است به وضو، تا آن که بنده پاک باشد، به هنگامی که میایستد در مقابل خداوند جبار و همچنین وقت مناجات نمودن. [22] .
آداب نماز چیست
از امام رضا علیهالسلام سئوال شد: آداب نماز چیست؟
امام فرمود:
1 - حضور قلب
2 - آزاد گذاشتن جوارح (بازی نکردن با آنان)
3 - خوار شمردن خود در پیشگاه خدای تعالی.
4 - قرار دادن بهشت سمت راست.
5 - آتش جهنم را سمت چپ.
6 - صراط را در مقابل مشاهده کردن.
7 - خدا را در مقابل خود دیدن. [23] .
آفات سستی در نماز
امام رضا علیهالسلام فرمود:
بپرهیزید از این که در نماز سستی و تنبلی کنید و یا حدودش را ضایع کنید یا از روی دستپاچگی رکوع و سجده نمایید یا آن چنان به جای آورید که گویی همچو خروس منقار میزنید یا این که نماز را سبک بشمارید یا این که به جای نماز به امور دنیوی مشغول شوید و یا در غیر وقت نماز بخوانید، در هر حال رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: از من نیست کسی که نمازش را سبک بشمارد. قسم به خدا، بر حوض کوثر بر من نخواهد رسید. [24]
پی نوشته ها :
[1] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 2، ص 168.
[2] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 2، ص 153.
[3] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 388.
[4] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 395.
[5] تحف العقول، ص 308.
[6] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 330.
[7] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 413.
[8] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 330.
[9] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ص 328.
[10] مستدرک الوسایل، ج 3، ص 101.
[11] بحارالانوار، ج 82، ص 249.
[12] جامع آیات و احادیث نماز، ج 1، ص 60.
[13] عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 12.
[14] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 2، ص 365.
[15] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ص 114.
[16] جامع آیات و احادیث موضوعی، ص 231.
[17] جامع آیات و احادیث نما، ج 1، ص 229.
[18] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 137.
[19] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 1، ص 137.
[20] بحارالانوار، ج 84، ص 246.
[21] بحارالانوار، ج 96، ص 12.
[22] عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 104.
[23] جامع آیات و احادیث نماز، ج 1، ص 212.
[24] مستدرک الوسایل، ج 1، ص 172.
دعا در نماز
» دعا هنگام شنیدن اذان صبح و مغرب
» دعا بعد از اقامه و قبل از تکبیر
» دعا در قنوت
دعا هنگام شنیدن اذان صبح و مغرب
«اللهم انی اسألک باقبال نهارک و ادبار لیلک، و حضور صلواتک، و اصوات دعاتک، و تسبیح ملائکتک، ان تتوب علی انک انت التواب الرحیم؛
پروردگارا! از تو میخواهم به روی آوردن روزت و پشت کردن شبت، و هنگام نمازهایت و صداهای خوانندگانت و تسبیح فرشتگانت، که توبهام را بپذیری، به درستی که تو توبهپذیر و مهربانی». [1] .
دعا بعد از اقامه و قبل از تکبیر
«اللهم رب هذه الدعوة التامة و الصلاة القائمة، بلغ محمدا صلی الله علیه و آله، الدرجة و الوسیلة، و الفضل و الفضیلة، و بالله استفتح، و بالله استنجح، و بمحمد رسول الله و آل محمد صلی الله علیه و علیهم اتوجه؛
خدایا! ای پروردگار این دعای کامل (اذان و اقامه) و نماز به پا شده، محمد - که درود تو بر او و خاندانش باد - را درجه و وسیله و فضل و فضیلت عطا فرما، و به نام خداوند آغاز کرده و از او طلب یاری میکنم، و به محمد رسول او و خاندانش - که درود خدا بر آنان باد - روی میآورم.» [2] .
دعا در قنوت
«رب اغفر و ارحم، و تجاوز عما تعلم، انک انت الاعز الاجل الاکرم؛
پروردگارا! ببخشای و رحم کن، و از آن چه میدانی در گذر، به درستی که تو برتر والاتر و گرامیتری.» [3] .
پی نوشته ها :
[1] صحیفة الرضا، ص 82.
[2] صحیفة الرضا، ص 83.
[3] صحیفة الرضا، ص 86.
دعا پس از هر نماز
» دعا در تعقیب نمازهای واجب
» در تعقیب نماز صبح
» دعای در تعقیب نماز صبح
» دعا در سجده شکر
» دعا در سجده شکر
دعا در تعقیب نمازهای واجب
از حضرت امام رضا علیهالسلام روایت شده که فرمود: «برای طلب روزی بعد از هر نماز بگو:
«یا من یملک حوائج السائلین، یا من لکل مسألة منک سمع حاضر و جواب عتید، و لکل صامت منک علم باطن محیط؛
ای کسی که حوایج نیازمندان در اختیار اوست، ای کسی که از طرف تو برای هر درخواست گوشی شنوا و پاسخی مهیا، و برای هر سکوت کنندهای آگاهی به باطن و احاطه به آن وجود دارد.» [1] .
در تعقیب نماز صبح
«بسم الله و صلی الله علی محمد و آله، و افوض امری الی الله ان الله بصیر بالعباد، فوقیه الله سیئات ما مکروا، لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین، فاستجبنا له، و نجیناه من الغم، و کذالک ننجی المؤمنین، حسبنا الله و نعم الوکیل، فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء؛
به نام خداوند و درود او بر محمد صلی الله علیه و آله و سلم و خاندانش باد، و کارم را به خداوند سپردم، به درستی که او به بندگانش داناست، پس خداوند او را از مکر و حیلههای زشت ایشان در امان داشت، خدایی جز تو نیست، پاکی و منزهی، به درستی که من از گناهکاران هستم، پس دعایش را مستجاب کرده و او را از غم نجات دادیم، و این گونه ایمان آورندگان را نجات میدهیم، خداوند مرا کفایت میکند و او بهترین نگهبان است، با نعمت الهی و فضل او به گونهای گرویدند که بدی به ایشان اصابت نمیکند.» [2] .
دعای در تعقیب نماز صبح
از حضرت امام رضا علیهالسلام روایت شده که فرمود: هر که بعد از نماز صبح صد بار بگوید:
«بسم الله الرحمن الرحیم، لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم؛
«به نام خداوند بخشندهی مهربان، حول و قوهای جز به ارادهی خداوند برتر و والاتر نیست.»
این سخن از سیاهی چشم به سپیدی آن نزدیکتر است به اسم اعظم الهی است. [3] .
دعا در سجده شکر
«لک الحمد ان اطعتک، و لا حجة لی ان عصیتک، و لا صنع لی و لا لغیری فی احسانک، و لا عذر لی ان اسأت، ما اصابنی من حسنة فمنک، یا کریم اغفر لمن فی مشارق الارض و مغاربها، من المؤمنین و المؤمنات؛
حمد و سپاس از آن توست اگر اطاعت تو را نمودم، و دلیل و برهانی برایم نیست اگر عصیان و سرپیچی تو را کردم، در احسان و بخشش تو، من و غیر من اختیار و تصرفی ندارم، و اگر گناه کردم عذر و بهانهای ندارم؛ ولی بزرگوار آن چه از نیکی به من میرسد از جانب توست، زنان و مردان مؤمن در شرق و غرب جهان را ببخشای.» [4]
دعا در سجده شکر
از حضرت امام رضا علیهالسلام نقل است که فرمود: «بعد از نماز واجب به جهت شکرگزاری بنده به سبب موفق شدن او از طرف خدا به انجام نماز واجب، سجدهی شکر انجام میشود، و اما کمترین چیزی که میتوان در این سجده گفت آن است که سه بار بگوید:
شکرا لله، شکرا لله.» [5] .
پی نوشته ها :
[1] صحیفة الرضا، ص 92.
[2] صحیفة الرضا، ص 94.
[3] صحیفة الرضا، ص 96.
[4] صحیفه الرضا، ص 102.
[5] صحیفة الرضا، ص 102.
نماز امام رضا (ع) در زندان
» هزار رکعت نماز در زندان
» در حفظ این لباس بکوش
» اقامه نماز در زندان
هزار رکعت نماز در زندان
از بعضی از روایات استفاده میشود که امام هشتم حضرت رضا علیهالسلام مدتی در شهر سرخس، زندانی و تحت نظر بوده است از جمله:
اباصلت هروی میگوید: در سرخس به کنار خانهای که امام هشتم علیهالسلام در آن زندانی بود رفتم، از زندانبان اجازه خواستم تا با امام ملاقات کنم.
آنها گفتند: «نمیتوانی با امام ملاقات کنی!»
گفتم: چرا؟
گفتند: زیرا امام رضا علیهالسلام در شبانهروز هزار رکعت نماز میخواند. [1] .
در حفظ این لباس بکوش
«احتفظ بهذا القمیص، فقد صلیت فیه الف لیلة، کل لیلة، الف رکعة و ختمت فیه القرآن الف ختمة؛
در حفظ این پیراهن بکوش، چرا که من با این پیراهن (که در تنم بود) هزار شب و در هر شب آن هزار رکعت نماز خواندهام و هزار بار قرآن را ختم نمودهام.» [2] [3] .
اقامه نماز در زندان
عبد السلام بن صالح هروی گفت: رفتم در آن خانهای که حضرت رضا علیهالسلام در آن محبوس بودند در سرخس در حالی که حضرت مقید بودند، از زندانبان اجازه خواستم که حضرت را ملاقات کنم، گفت: ممکن نیست تو او را ملاقات کنی!
گفتم: به سبب چیست؟
گفت: چه بسا حضرت در شبانهروز هزار رکعت نماز میگزارد، فقط ساعتی در صدر نهار و قبل از زوال، و هنگام زردی آفتاب از نماز فارغ است که در این اوقات در جایگاه نمازش نشسته و با پروردگارش مناجات می کند (وقتی برای ملاقات ندارد)
عبد السلام میگوید: من به او گفتم: در همین ساعات که از نماز فارغ است، برای من اجازه بگیر، زندانبان اجازه گرفت، خدمت حضرت رسیدم و هو قاعد فی مصلاة متفکرا، در حالی که جایگاه نمازش نشسته بود متفکر، ابوالصلت میگوید، به حضرت عرض کردم: یا بن رسول الله! ما شیء یحکیه عنکم الناس؟ این چیست که مردم از شما حکایت میکنند؟
فرمود: چه میگویند؟
عرض کردم: شما ادعا میکنید که مردم بندگان ما هستند.
حضرت گفتند:
اللهم فاطر السماوات و الارض عالم الغیب و الشهادة أنت شاهد بانی لم أقل ذلک قط و لا سمعت أحدا من آبائی علیهمالسلام قاله قط و أنت العالم بما لنا من المظالم عند هذه الامة و ان هذه منها.
بار خدایا! توئی به وجود آورنده آسمانها و زمین، عالم به غیب و شهود، تو شاهدی که من هیچگاه این مطلب را نگفتهام و هیچگاه نشنیدم از پدرانم چنین حرفی بزنند.
سپس حضرت رو کرد به من و فرمود: ای عبد السلام! اگر مردم همه بندگان ما باشند بنابر آنچه از قول ما حکایت کردهاند؛ پس از برای چه کسی بیعت از آنها میگیریم؟
عرض کردم: یا بن رسول الله! درست فرمودید.
بعد فرمود: یا عبد السلام! أمنکر أنت لما أوجب الله تعالی لنا من الولایة کما ینکره غیرک؟ قلت: معاذ الله بل أنا مقر بولایتکم. [4] .
آیا تو منکری ولایتی را که خداوند متعال برای ما واجب کرده است، کما اینکه دیگران انکار میکنند؟
عرض کردم: به خدا پناه میبرم، بلکه من کسی هستم که مقر به ولایت شما هستم
[5] .
پی نوشته ها :
[1] بحارالانوار، ج 2، ص 307؛ اصول وافی، ج 2، ص 113.
[2] بحارالانوار، ج 82، ص 310.
[3] جامع آیات و احادیث موضوعی نماز، ج 2، ص 98.
[4] عیون اخبار الرضا علیهالسلام، ج 2، ص 182، ح 6 از باب 44.
[5] مجالس الشیعة، 337 و 338.
تلاوت قرآن امام رضا (ع)
» تلاوت قرآن در سر سفره
» تلاوت قرآن امام
» ختم قرآن همراه با تدبیر
» مانع بیماری
» شفای زگیل به کمک قرآن
» همراه امام بودن بواسطهی قرآن
» رهایی از هراس روز رستاخیز
» قیاس احادیث با قرآن
» اوهام قلوب بزرگتر از دیدگان چشم است
تلاوت قرآن در سر سفره
معمر بن خلاد میگوید: شیوه حضرت ابوالحسن الرضا علیهالسلام این بود که هرگاه غذا میل میفرمود کاسه بزرگی نزدیک سفره میگذاشت، از هر طعامی که در سفره بود از بهترین مواضع او مقداری برمیداشت و در آن کاسه میگذاشت پس امر میکرد آن را به بینوایان بدهند، آن وقت این آیه را تلاوت میکرد: (فلا اقتحم العقبه) بعد میفرمود: علم الله عزوجل أن لیس کل انسان یقدر علی عتق رقبة فجعل لهم السبیل الی الجنة باطعام الطعام؛ [1] .
خداوند عزوجل میدانست که هر کس قادر بر عتق رقبه (بنده آزاد کردن) نیست، پس راهی برای آنها به سوی بهشت قرار داد، به سبب اطمام طعام. [2] .
تلاوت قرآن امام
رجاء بن ضحاک میگوید: امام رضا علیهالسلام شبها بسیار تلاوت قرآن میکرد، هنگامی که به آیهای میرسید که در آن سخن از بهشت و دوزخ به میان آمده بود، گریه میکرد، و از درگاه خدا تقاضای بهشت مینمود، و گفت: پناه میبرم به خدا از آتش دوزخ [3] .
ختم قرآن همراه با تدبیر
آن حضرت در سه روز یک بار تمام قرآن را تلاوت میکرد، و میفرمود: «اگر خواسته باشم که در کمتر از سه روز، قرآن را ختم کنم میتوانم؛ ولی هیچ آیهای را نخواندم مگر این که در معنی آن اندیشیدم، و دربارهی این که آن آیه در چه موضوع و در چه وقت نازل شده فکر کردم، از این رو هر سه روز، همهی قرآن را تلاوت میکنم.» [4] [5] .
مانع بیماری
روای میگوید: از امام رضا علیهالسلام شنیدم که فرموند: کسی که به هنگام خواب آیةالکرسی بخواند، ان شاء الله از فلج شدن ترسی نخواهد داشت. و هر که آن را پس از هر نمازی بخواند، هیچ گزندهی زهرداری به او آسیب نخواهد رساند [6] [7] .
شفای زگیل به کمک قرآن
علی بن نعمان گفت: به امام رضا علیهالسلام گفتم پسری دارم که زگیل (دانههای برآمدهی سفت و بیدرد) دارد و این، مرا غمگین کرده است.
فرمود: برای هر زگیل، هفت دانه جو برگیر و بر هر دانه جو هفت بار اول سورهی واقعه تا «هباء منبثا» و «یسألونک عن الجبال... تا و لا أمتا» را بخوان، آنگاه جوها را دانه دانه بردار و بر زگیل بمال و در پارچهای نو بگذار و سنگی به پارچه ببند و در مستراح انداز.
او گفت: من چنین کردم، به خدا سوگند روز هفتم یا هشتم نگریستم، چون کف دستم، صاف شده بود.
خوب است این درمان در آخر ماه قمری باشد، به خواست خدا از بین میرود. [8] .
همراه امام بودن بواسطهی قرآن
اسماعیل بن سهل گفت: به امام رضا علیهالسلام نوشتم: دعایی به من بیاموز که چون آن را بگویم در دنیا و آخرت با شما باشم.
نوشت: «انا أنزلناه» را بسیار تلاوت کن و لبهایت را با استغفار تر و تازه کن (همواره استغفار بر زبانت باشد) [9]
رهایی از هراس روز رستاخیز
و امام رضا علیهالسلام فرمود: هر کس به (زیارت) قبر برادرش برود و دستش را روی قبر او بگذارد و هفت بار (سوره)انا انزلناه را بخواند، از هراس روز رستاخیز در امان میماند.
قیاس احادیث با قرآن
«حسن بن جهم» از امام صادق علیهالسلام نقل میکند و مرحوم فیض «قدس سره» آن را در باب «اختلاف حدیث و حکم» در کتاب وافی آورده است: راوی میگوید: به امام رضا علیهالسلام عرض کردم: روایتهای مختلفی از شما به ما میرسد، ما چه کار کنیم؟
آن حضرت فرمودند: «هر روایتی که از ما به شما رسید، با قرآن و احادیث ما مقایسه کنید؛ اگر به آن دو شباهت داشت، راست است و اگر شباهت نداشت دروغ است و آن را نگفتهایم.» [10] .
اوهام قلوب بزرگتر از دیدگان چشم است
کلینی در باب «ابطال الرویة» از کتاب کافی، از «محمد بن یحیی» و او از «احمد بن محمد» از «ابیهاشم جعفری» از امام رضا علیهالسلام نقل میکند که از آن حضرت درباره خدا پرسیدم که: آیا به وصف در میآید؟
فرمود: «آیا قرآن نخواندهای؟»
گفتم آری! خواندهام.
فرمود: «این آیه را نخواندهای که میفرماید: «لا تدرکه الابصار و هو یدرک الابصار» [11] .
گفتم: چرا خواندهام.
فرمود: «میدانید «ابصار» یعنی چه؟»
گفتم: آری.
فرمود: «یعنی چه؟»
گفتم: ابصار، یعنی دیدگان (دیدن چشمان).
فرمود: «اوهام قلوب بزرگتر از دیدگان چشم است. پس اوهام نمیتوانند او را درک کنند، ولی او اوهام را درک میکند.» [12] .
پی نوشته ها :
[1] عیون اخبار الرضا علیهالسلام، ج 2، ص 176، ح 1، از باب 44.
[2] مجالس الشیعه، ص 342.
[1] عیون اخبار الرضا علیهالسلام، ج 2، ص 182.
[3] عیون اخبار الرضا علیهالسلام، ج 2، ص 182.
[4] مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 360.
[5] نگاهی بر زندگی امام رضا علیهالسلام، ص 134.
[6] ثواب الاعمال، ص 223.
[7] ذکرهای مستحبی، ص 112.
[8] شفابخش و مشکلگشا، ص 182.
[9] شفابخش و مشکلگشا، ص 43.
[10] رساله حوله الرؤیه، ص 16.
[11] دیدگان او را درک نمیکنند، ولی او دیدگان را درک میکند.
[12] رساله حول الرؤیة، ص 101.