محاسبه نفس

امام رضا (ع) فرمود: «من حاسب نفسه ربح، و من غفل عنها خسر، و من خاف أمن، و من اعتبر ابصر، و من ابصر فهم، و من فهم علم، و صديق الجاهل في تعب، و افضل المال ما وقي به العرض، و افضل العقل معرفة الانسان نفسه، و المؤمن اذا غضب لم يخرجه غضبه عن حق، و اذا رضي لم يدخله رضاه في باطل، و اذا قدر لم يأخذ اکثر من حقه.» [1]  (آن کس که خود را محاسبه کند، سود برد و آن کس که از آن غفلت ورزد زيان بيند. آن کس که بترسد ايمني يابد، و آن کس که عبرت پذيرد، بينا شود، آن کس که بينا شود بفهمد، و کسي که بفهمد دانا شود. آن کس که نادان را دوستدار شود، در رنج است. بهترين دارايي آن است که به آن آبرو حفظ شود. برترين عقل خودشناسي است. مؤمن چون خشمناک شود غضب او را از حق خارج نکند، و چون خشنود شود خشنودي او را به باطل در نياورد، و چون قدرت و دسترسي يابد، بيش از حق خود برنگيرد). 

همانا محاسبه‏ي انسان براي خودش در آن چه که از کارهاي خوب و بد انجام داده است، او را ارتکاب گناه باز مي‏دارد و خيرات را در او رشد مي‏دهد و اين دليلي بر علو نفس و پيروي بر نفع و خير است. 

پی نوشته ها :

[1] بحارالانوار، ج 78، ص 352.