کمال ايمان مؤمن

علي بن موسي الرضا عليه‏السلام در باب کمال ايمان مي‏فرمايند:

 لا يستکمل عبد حقيقة الايمان حتي تکون فيه خصال ثلاث: التفقه في الدين، و حسن التقدير في المعيشة و الصبر علي الرزايا. [1] .

 هيچ بنده‏اي به حقيقت ايمان نرسد مگر اين که در او سه خصلت باشد: آگاهي و بينش در دين، اندازه و اعتدال در زندگي و صبور بودن در مصيبت‏ها. 

بنابراين، طبق فرمايشات حضرت در واقع کمال ايمان يک بنده‏ي مؤمن در سه مورد است: اول اين که آگاهي و بينش کافي نسبت به مکتب و مطالب ديني خود داشته باشد؛ زيرا چنانچه بيان شد لازمه‏ي ايمان، عمل به ارکان است که آگاهي و بينش ديني مقدمه‏ي آن مي‏باشد. دوم: ميانه روي و اقتصاد در مخارج و به اندازه اکتفا کردن در زندگي؛ لذا افراط و تفريط بي‏مورد در زندگي به ايمان شخص لطمه مي‏زند. و سومين مورد: صبر کردن در بلاهايي است که بر او وارد مي‏شود؛ چرا که اگر بنده‏اي ارکان ايمان را (که قبلا بيان شد) دارا بوده و همواره توکل بر خدا داشته باشد و همچنين به قضاي الاهي راضي بوده و تسليم اوامر الاهي باشد و امور خود را به پرودگار خود واگذار کند، دربرابر بلاها و مصيبت‏ها و سختي‏هاي زندگي نيز کاملا صبور خواهد بود و به علاوه شکر الاهي را نيز به جاي آورد؛ زيرا او متوجه است که، اين گرفتاري و مصيبتي که خداوند متعال براي او مقدر نموده است، از دو حال خارج نيست: يا اين که به اين وسيله اين گرفتاري و مصيبت در امتحان و آزمايش الاهي به سر مي‏برد که در اين صورت اگر صبر نکند از امتحان الاهي مردود و سرافکنده شده و اگر تحمل نمايد همانا اين امتحان و آزمايش الاهي براي او موفقيت آميز بوده و موجب سرافرازي او خواهد شد. 

و يا از طرفي ممکن است اين بلا و مصيبت وارده جزاي اعمال گذشته و در واقع عقاب سوء پيشينه‏ي او باشد. که در اين صورت نيز اگر صبر نکند همانا گناه خود را چند برابر کرده و اگر تحمل نمايد، همانا عذاب آخرتي خود را تخفيف و يا منتفي نموده و موجب حذف يا بي‏رنگ شدن خطاي او از نامه‏ي عملش مي‏گردد. در نتيجه، اگر شخص ايمان کافي داشته باشد، درک مي‏کند که صبر دربرابر بلاها و شدايد تنها و بهترين راه رستگاري است، چرا که مشيت الاهي بوده، و در هر حال موفقيت انسان در آن خواهد بود. 

پی نوشته ها :

[1] تحف العقول: ص 471.