پاداش و برکات زيارت حضرت رضا

مؤلف گويد: ارزش و ثواب زيارت حضرت رضا عليه‏السلام و زيارت معصومين ديگر عليهم‏السلام به معرفت زاير نسبت به مقام معصوم و شرايط لازم ديگري که زايد بايد دارا باشد بستگي دارد زمان و مکان زيارت نيز در پاداش آن مؤثر است. در تعدادي از روايات ثواب و پاداش زايري که با معرفت به مقام امام و اعتقاد به وجوب اطاعت او، وي را زيارت نموده باشد، بهشت و نجات از سختي‏هاي قيامت و شفاعت آنان در قيامت و در بعضي هم نشيني با اولياي خدا در بهشت ذکر شده است. 

در بعضي از روايات آمده است که ثواب و پاداش زيارت امام حسين عليه‏السلام معادل نود حج و عمره‏ي رسول خدا صلي الله عليه و اله و اعتکاف و دعاي ملائکه و حفظ ايمان و گشايش در امور و.... مي‏باشد. 

و مي‏توان گفت: به طور کلي ارزش زيارت هر امام و يا شخص رسول خدا صلي الله عليه و اله و فاطمه زهرا عليهاالسلام به اعتبار شرايط زاير و شخصيت زيارت شونده است بنابراين زيارت يک مؤمن مخلص و شيعه‏ي با تقوا نسبت به رسول خدا صلي الله عليه و اله از همه ارزشمندتر است و پس از آن زيارت اميرالمؤمنين و فاطمه‏ي زهرا و امام حسن و امام حسين تا امام دوازدهم عليهم‏السلام با توجه به مراتب شخصيت زيارت شونده ارزش و مقام ويژه خود را دارد. 

البته روايات وارده در زيارت حضرت رضا عليه‏السلام حساب ويژه‏اي دارد و در بعضي از روايات - چنان خواهد آمد - پاداش زيارت آن حضرت معادل يک ميليون حج و يا هزار عمره‏ي مقبوله و شفاعت همه‏ي معصومين عليهم‏السلام و پاداش يکصد هزار شهيد و مجاهد و صديق و حاج و معتمر ذکر شده است. و زيارت آن حضرت را از حج مستحبي نيز افضل دانسته‏اند. 

در بعضي از روايات آمده است: «کسي که با معرفت آن حضرت را زيارت کند خداوند پاداش هفتاد هزار شهيد که در رکاب رسول خدا صلي الله عليه و اله به شهادت رسيده باشند را به او خواهد داد.» 

در روايتي امام کاظم عليه‏السلام - بعد ذکر مقام زوار ائمه معصومين عليهم‏السلام - مي‏فرمايد: «الا ان اعلاهم درجة و اقربهم عبوة زوار قبر ولدي علي عليه‏السلام» يعني آگاه باشيد که مقام و منزلت زوار پدرم علي بن موسي‏الرضا عليه‏السلام نزد خداوند بالاتر از زوار ديگر است. 

مؤلف گويد: شايد علت کثرت ثواب زيارت آن حضرت اين باشد که در زمان صدور اين روايات زايرين قبر مطهر امام رضا عليه‏السلام فقط شيعه‏ها بوده‏اند و آنان نيز در اثر دوري قبر آن حضرت کمتر به زيارت او مي‏رفته‏اند و ساير فرق شيعه نيز که بيشتر در ايران ساکن بوده‏اند، مانند زيديه و جارودية و کيسانيه و فطحيه و اسماعيليه و.. به زيارت آن حضرت نمي‏رفته‏اند. 

به همين دليل حضرت جواد عليه‏السلام در پاسخ علي بن مهزيار که گفت: آيا زيارت حضرت رضا عليه‏السلام افضل است يا زيارت حضرت سيد الشهدا عليه‏السلام؟ فرمود: «زيارت پدرم افضل است؛ چرا که امام حسين عليه‏السلام را همه‏ي مردم زيارت مي‏کنند لکن پدرم را جز خواص از شيعه (دوازده امامي) زيارت نمي‏کنند.» 

اينک به بعضي از روايات که درباره‏ي زيارت حضرت رضا عليه‏السلام وارد شده است اشاره مي‏کنيم. 

1 - مرحوم علي ابراهيم قمي، معروف به صدوق،در کتاب عيون، با سند خود، از ياسر خادم نقل نموده که گويد: علي بن موسي‏الرضا عليه‏السلام فرمود: «براي زيارت هيچ قبري بار سفر بسته نمي‏شود جز براي زيارت قبور ما.» 

سپس فرمود: «آگاه باشيد که مرا از روي ظلم به وسيله‏ي سم مي‏کشند و در سرزمين غربت مدفون مي‏شوم پس کسي که براي زيارت من بار سفر ببندد [و مرا زيارت کند] دعاي او مستجاب و گناهان او آمرزيده خواهد شد.» 

2 - در همان کتاب، از حمدان ديواني، از حضرت رضا نقل شده که فرمود: «هر کس از راه دور به زيارت من بيايد من در روز قيامت در سه محل او را بازديد مي‏کنم و از وحشت‏ها و سختي‏هاي قيامت نجاتش نمي‏دهم: 

1 - هنگامي‏که نامه‏هاي اعمال پرواز کند و به دست راست و يا چپ مردم داده شود. 

2 - هنگام عبور از صراط. 

3 - هنگام حضور در مقابل ميزان [عدل الهي].» 

3 - در همان کتاب، از ابن‏عمارة، از امام صادق، از پدرانش، از اميرالمؤمنين عليه‏السلام، از رسول خدا صلي الله عليه و اله نقل شده که فرمود: «زود باشد که پاره‏اي از تن من در زمين خراسان دفن شود، هيچ مؤمني او را زيارت نخواهد نمود جز آن که خداوند بهشت را براي او واجب و بدن او را بر آتش حرام مي‏فرمايد.»  

4 - در همان کتاب، از علي بن فضال، از علي بن موسي‏الرضا عليه‏السلام نقل شده که فرمود: «همانا در خراسان بقعه و سرزميني است که زماني محل رفت و آمد و ملائکه خواهد شد و ملائکه پياپي در آن نزول و صعود مي‏نمايند تا زماني که نفخ صور شود و قيامت بر پاگردد.» 

به آن حضرت گفته شد: اي فرزند رسول خدا! آن بقعه در کجا خواهد بود؟ حضرت رضا عليه‏السلام فرمود: «آن بقعه در سرزمين توس مي‏باشد.» 

سپس فرمود: «به خدا سوگند، آن بقعه باغستاني از باغستان‏هاي بهشت است و هر کس مرا در آن زيارت کند همانند آن است که رسول خدا صلي الله عليه و اله را زيارت نموده است و خداوند براي او ثواب هزار حج و هزار عمره‏ي مقبول خواهد نوشت و من و پدرانم در قيامت شفيعان او خواهيم بود.» 

5 - در همان کتاب، از اباصلت هروي نقل شده که گويد: از حضرت رضا عليه‏السلام شنيدم که فرمود: «به خدا سوگند، هيچ کدام از ما امامان نيست مگر آن که شهيد خواهد شد.» به آن حضرت گفته شد: اي فرزند رسول خدا! شما را چه کسي خواهد کشت؟ امام عليه‏السلام فرمود: 

«بدترين خلق خدا در اين زمان مرا به وسيله‏ي سم مي‏کشد و در شهر غربت و در خانه کوچکي دفن مي‏کند.» 

سپس فرمود: «آگاه باشيد، هر کس قبر مرا در آن ديار غربت زيارت کند خداوند پاداش يکصد هزار شهيد و صديق و حاج و معتمر و مجاهد في سبيل الله را براي او خواهد نوشت و او در قيامت در درجات عاليه بهشتي هم نشين ما مي‏باشد.» 

6 - در همان کتاب، از ابن‏فضال، از حضرت رضا عليه‏السلام نقل شده که مردي از اهل خراسان به آن حضرت گفت: اي فرزند رسول خدا صلي الله عليه و اله! من رسول خدا را در خواب ديدم و به ياد دارم که به من فرمود: «چگونه خواهيد بود زماني که پاره‏اي از تن من و ستاره‏اي از ستاره‏گان من دفن شود؟ شما چگونه امانت من را نگهداري خواهيد نمود؟» 

حضرت رضا عليه‏السلام به او فرمود: «پاره‏ي تن پيامبر خدا صلي الله عليه و اله و امانت و ستاره‏ي آن حضرت من هستم که در سرزمين شما مدفون خواهم گشت. آگاه باشيد که هر کس مرا زيارت کند و حق مرا بشناسد و بداند که خداوند اطاعت مرا بر او واجب و مرا امام و پيشواي او قرار داده است من و پدرانم در قيامت شفيعان او خواهيم بود و هر کس ما شفيع او باشيم البته نجات خواهد يافت گرچه گناه جن وانس بر عهده‏ي او باشد.» 

سپس فرمود: «پدرم، از جدم امام صادق، و او از پدرانش، از رسول خدا صلي الله عليه و اله نقل نمود که فرمود: هر کس مرا در خواب زيارت کند [خواب او صحيح است و] در حقيقت مرا زيارت نموده و ديده است؛ چرا که شيطان نمي‏تواند به صورت من و يا فرزندان من و يا شيعيان آنان در آيد و همانا رؤياي صادقه جزئي از نبوت و پيامبري است.» 

7 - در همان کتاب، از جابر جعفي نقل شده که گويد: من از وصي اوصيا و وارث علم انبيا، حضرت ابوجعفر باقر عليه‏السلام، شنيدم که فرمود: «پدرم زين‏العابدين، از پدر خود سيد الشهدا، و او از پدرخود اميرالمؤمنين، از رسول خدا صلي الله عليه و اله نقل نمود که آن حضرت فرمود: زود باشد پاره‏اي از تن من در سرزمين خراسان مدفون گردد، هيچ زاير پريشان و مصيبت زده‏اي او را زيارت نمي‏کند جز آن که خداوند پريشاني او را بر طرف خواهد نمود و هيچ گناهکاري نزد قبر او توبه نمي‏کند جز آن که خداوند گناهان او را خواهد بخشيد.» 

8 - در همان کتاب، از محمد بن سليمان نقل شده که گويد: من به حضرت جواد عليه‏السلام گفتم: شخصي موفق به انجام حج تمتع واجب مي‏شود و پس از آن در مدينه به زيارت رسول خدا صلي الله عليه و اله مي‏رود و سپس نزد قبر پدرتان اميرالمؤمنين عليه‏السلام مي‏رود و با معرفت به مقام او که حجت خدا و باب هدايت و رحمت اوست آن حضرت را زيارت مي‏کند و بعد از آن نزد قبر امام حسين عليه‏السلام مي‏رود و آن حضرت را نيز زيارت مي‏کند و بعد از آن به بغداد مي‏رود و قبر موسي بن جعفر عليه‏السلام را زيارت مي‏کند و سپس به شهر خود باز مي‏گردد و چون در سال بعد موسم حج مي‏رسد باز خداوند وسيله‏ي تشرف به حج را براي او فراهم مي‏فرمايد، آيا پس از انجام حج واجب باز در اين سال نيز به حج برود و يا به زيارت پدرتان علي بن موسي‏الرضا عليه‏السلام در خراسان مشرف شود؟ 

امام جواد عليه‏السلام فرمود: «آري، به خراسان برود و پدرم را زيارت کند که آن افضل خواهد بود و چه خوب است که آن را در ماه رجب قرار دهد.» 

سپس فرمود: «لکن در اين روزها شما چنين نکنيد چرا که از ناحيه‏ي سلطان (خليفه وقت)ما را بر آن ملامت و سرزنش مي‏کنند. 

9 - در همان کتاب، از محمد بن ابي‏نصر بزنطي نقل شده که گويد: از حضرت رضا عليه‏السلام شنيدم که فرمود: «هيچ يک از دوستان من مرا با معرفت [به امامت] و حق من زيارت نمي‏کند جز آن که روز قيامت من براي او شفاعت خواهم نمود.» 

10 - در همان کتاب، از نعمان بن سعد نقل شده که گويد: اميرالمؤمنين علي بن ابي‏طالب فرمود: «مردي از فرزندان من که نام او نام من است و نام پدر او موسي است در سرزمين خراسان مظلومانه او را مسموم مي‏کنند [و در آنجا مدفون مي‏گردد] پس هر کس در [دوران] غربت [قبر او] او را زيارت کند خداوند گناهان گذشته و آينده‏ي او را مي‏بخشد گرچه به اندازه‏ي ستارگان آسمان و دانه‏هاي باران و برگ‏هاي درختان باشد.» 

مؤلف گويد: به نظر مي‏رسد که علت تأکيد در زيارت حضرت رضا عليه‏السلام و ثواب فراوان آن همان مسأله دوري قبر و غربت آن حضرت بوده که نوعا شيعيان و دوستان به زيارت آن بزرگوار نمي‏رفته‏اند و مخالفين و فرق ديگر شيعه - غير از اماميه - هم از روي عناد و تعصب از زيارت آن حضرت خودداري مي‏کرده‏اند. و الله العالم.