چهل حدیث گهربار از علی ابن موسی الرضا (2)
۱- مجالسة الاشرار تورث سوء الظن بالاخیار.
همنشینی با بدکاران، باعث بدبینی نسبت به خوبان میشود.
۲-أحسن الناس ایمانا أحسنهم خلقا و ألطفهم بأهله.
بهترین مردم از لحاظ ایمان آن است که خوشخویترین آنان باشد و نسبت به خانوادهاش با لطف و مهربانی فراوان رفتار نماید.
۳- احفظ لسانک تعز و لا تمکن الشیطان من قیادک فتذل.
زبان خودت را نگه دار تا عزیز و مقدم باشی و زمام نفس خودت را به شیطان مسپار تا خوار و زبون نگردی.
۴- أحسن بالله الظن فان الله عزوجل یقول: أنا عند ظن عبدی، ان خیرا فخیر و ان شرا فشر.
نسبت به پروردگارت گمان نیکو داشته باش زیرا خداوند متعال میفرماید من درباره بندهام چنان خواهم کرد که او میپندارد، اگر خوب تصور کند خوب و اگر بد اندیشد بد.
۵- اصطنع الخیر الی أهله و الی من هو غیر أهله فان لم تصب من هو أهله فأنت أهله.
خیر و خوبی را نسبت به هر اهل و نااهلی روا دار، اگر کسی در خور و شایسته آن بود که بود و اگر نبود تو خود لایق و سزاوار آنی.
۶- أفواهکم طرق من طرق ربکم فنظفوها.
یکی از راههای ارتباط با خداوند دهانهای شماست، پس آن را پاکیزه نگه دارید.
۷- ألتائب من الذنب کمن لا ذنب له.
توبه کننده از گناه مانند کسی است که هرگز مرتکب گناهی نشده است.
۸- التواضع أن تعطی الناس ما تحب أن تعطاه.
تواضع آن است که آنچه را که بر خود میپسندی بر دیگران روا داری.
۹- التوکل أن لا تخاف أحدا الا الله.
توکل آن است که جز از خدا از احدی بیم نداشته باشی.
۱۰- السفلة من کان له شیء یلهیه عن الله.
پست و فرومایه کسی است که به چیزهایی سرگرم شود و از یاد خدا غافل ماند.
۱۱- الصلوة قربان کل تقی.
نماز موجب نزدیکی هر پرهیزگاری به خداوند است.
۱۲- المرء مخبوء تحت لسانه.
شخصیت مرد زیر زبانش پنهان است.
۱۳- المؤمن اذا غضب لم یخرجه عن حق.
مؤمن وقتی خشمگین میشود از حق منحرف میشود.
۱۴- أحبب حبیبک هونا ما عسی أن یکون بغیضک یوما ما و أبغض بغضک هونا ما عسی أن یکون حبیبک یوما ما.
در دوستی اعتدال را نگه دار زیرا ممکن است روزی با تو از در دشمنی در آید، و در خصومت با دشمنت نیز از حد مگذر زیرا ممکن است زمانی با تو دوست شود.
۱۵- اعمل لدنیاک کأنک تعیش أبدا و اعمل لآخرتک کانک تموت غدا.
در امور زندگی و دنیا چنان بکوش که گویا همیشه زنده خواهی ماند و برای آخرت چنان تلاش کن که گویا فردا خواهی مرد.
۱۶- الایمان اربعة أرکان التوکل علی الله و الرضا بقضاء الله و التسلیم لامر الله و التفویض الی الله.
ایمان چهار رکن دارد توکل به خدا، رضا به قضای الهی، تسلیم به امر پروردگار، و واگذاشتن همه امور به قادر متعال.
۱۷- التوحید کل من قرأ قل هو الله أحد و آمن بها فقد عرف التوحید.
هر کس سوره قل هو الله احد را بخواند و به آن ایمان داشته باشد به یقین، توحید را شناخته است.
۱۸- السخی یأکل من طعام الناس لیأکل الناس من طعامه و البخیل لا یأکل من طعام الناس لأن لا یأکلوا من طعامه.
جوانمرد و سخی از غذای دیگران میخورد تا آنان نیز از غذای او بخورند، ولی بخیل و لئیم از طعام دیگران نمیخورد تا آنان نیز از طعامش نخورند.
۱۹- الصمت باب من ابواب الحکمة ان الصمت یکسب المحبة انه دلیل علی کل خیر.
سکوت دری از درهای حکمت است، یقینا سکوت جلب محبت نموده و راهنمای هر خیری است.
۲۰- العالم بین الجهال کالحی بین الاموات، أطلبوا العلم فانه السبب بینکم و بین الله عزوجل و ان طلب العلم لفریضة علی کل مسلم.
شخص دانا در میان مردم نادان مانند فرد زندهای در میان مردگان است. دانش بیاموزید تا بدینوسیله به خداوند نزدیک شوید، کسب دانش بر هر فرد مسلمان واجب است.
۲۱- المصیبة للجازع اثنان و للصابر واحدة.
اندوه و مصیبت برای شخص ناشکیبا دو تا و برای بردبار و صابر یکی است.
۲۲- الهدیة تذهب الضغائن من الصدور.
هدیه کینهها را از دلها میزداید.
۲۳- ان الله یبغض القیل و القال و اضاعة المال و کثرة السؤال.
پروردگار بگو مگو کردن (مجادله لفظی) و هدر دادن مال و زیاد سؤال کردن را دشمن میدارد.
۲۴- ان ذکر الموت أفضل العبادة.
به یاد مرگ بودن بزرگترین عبادت است.
۲۵- ان العمل الدائم القلیل علی الیقین و البصیرة أفضل عندالله من العمل الکثیر علی غیر الیقین و الجهد.
عمل دائم اندک که از روی یقین و بصیرت باشد نزد خدای متعال از عمل زیاد و بسیار که بر پایه یقین استوار نباشد، برتر است.
۲۶- ان شر الناس من منع رفده و أکل وحده و جلد عبده.
بدترین مردم کسی است که از عطا و بخشش دریغ ورزد و تنها بخورد (یعنی مهمان نپذیرد) و به زیر دستش جور و ستم روا دارد.
۲۷- انه لو رأی العبد أجله و سرعته الیه لأبغض الامل و ترک طلب الدنیا
اگر آدمی مرگ و شتاب و سرعت آن را به سوی خودش ببیند از آرزو داشتن دوری مینمود و دنیا طلبی را ترک میکرد.
۲۸- أول ما یسأل عنه العبد حبنا أهلالبیت.
اولین پرسشی که در قیامت از بنده میشود، دوستی ما اهلبیت علیهمالسلام است.
۲۹- ایاکم و مشاجرة الناس فانها تظهر الغرة و تدفن العزة.
از مشاجره و مجادلهی با مردم دوری کنید، چون گستاخی و خودخواهی را آشکار و آبرو و عزت را نابود میسازد.
۳۰- ان موسی بن عمران سئل ربه و رفع یدیه فقال یا رب أبعید أنت فأنادیک أم قریب أنت فاناجیک، فأوحی الله تعالی الیه أنا جلیس من ذکرنی.
حضرت موسی بن عمران علیهالسلام دستهایش را به جانب پروردگار بلند نموده عرض کرد: پروردگارا آیا دوری تا با صدای بلند ندایت کنم، یا نزدیکی تا آهسته سخن بگویم؟ خداوند متعال به او خطاب فرمود: ای موسی من همدم و همراز کسی هستم که مرا یاد کند.
۳۱- تزاوروا، تحابوا و تصافحوا و لا تجاشموا.
به دیدار یک دیگر بروید، به هم محبت نمایید، دست دوستی به یکدیگر بدهید و همدیگر را به رنج و زحمت نیاندازید.
۳۲- حسنوا القرآن باصواتکم فان الصوت الحسن یزید القرآن حسنا.
قرآن را با صداهای زیبا و جذاب زینت بخشید، به تحقیق صوت خوش بر زیبایی آن میافزاید.
۳۳- رأس العقل بعد الایمان بالله، التودد الی الناس و اصطناع الخیر الی کل بر و فاجر.
قله خردمندی بعد از ایمان به خداوند، دوستی و محبت با مردم است و نیکی کردن به همگان از خوب و بد است.
۳۴- سرعة المشیء تذهب ببهاء الرجل.
تند راه رفتن هیبت و وقار مرد را میبرد.
۳۵- سلوا ربکم العافیة فی الدنیا و الآخرة.
تندرستی دنیا و رستگاری آخرت را از خداوند قادر متعال درخواست کنید.
۳۶- لا یأبی الکرامة الا الحمار.
نیکی را رد نمیکند مگر الاغ.
۳۷- من حق الضیف أن تمشی معه فتخرجه من حریمک الی الباب.
از حقوق میهمان بر تو آن است که او را تا درب منزل همراهی و بدرقه کنی.
۳۸- من علامات الفقیه الحلم و العلم و الصمت، ان الصمت باب من أبواب الحکمة، ان الصمت یکسب المحبة، انه دلیل علی کل خیر.
از نشانههای فقیه بردباری، دانش و سکوت است. سکوت دری از درهای حکمت است. سکوت موجب جلب محبت و راهنمای هر خیر و خوبی است.
۳۹- من فرج عن مؤمن فرح الله قلبه یوم القیامة.
هر کس گرهای از کار مؤمنی بگشاید و او را شاد گرداند، خداوند قلب او را در قیامت شادمان میسازد.
۴۰- نجاة المؤمن فی حفظ لسانه.
نجات مؤمن در حفظ زبانش است.
و الحمد لله أولا و آخرا و السلام علی بقیة الله روحی فداه دائما