امام رضا و ولايت عهدي

ما مواجه با يک حادثه‏ي مهم تاريخي هستيم که افکار عمومي را به خود مشغول نموده و تمام دواير سياسي را متحير کرده است. حادثه اين است مأمون، امام رضا عليه‏السلام را به عنوان وارث مسلم بعد از خود معين کرد. اين دلالت مي‏کرد که خلافت از عباسيان اخذ شده و به دست مخالفين آنها يعني علويان داده خواهد شد. اين موضوع مردم را متحير کرد و آنها از يکديگر مي‏پرسيدند: چگونه سياست عباسيان که از اول حکومتشان تاکنون آن را دنبال مي‏کردند به اين سياست مخالف تغيير کرده است؟ آنها از يکديگر چنين سؤالي مي‏کردند براي اينکه بني‏عباس علويان را نابود کردند و آنها را زنده‏زنده دفن نمودند، و فرزندان آنها را در دجله غرق مي‏کردند و انواع هلاکت را درباره‏ي آنها را به کار مي‏بردند.

مردم و تاريخ مي‏دانستند که مأمون و از اين خاندان (عباسي) است که با اهل‏بيت پيامبر عليهم‏السلام ستم کردند، بنابراين براي او ممکن نبود رفتار ديگري غير از رفتار اجدادش در پيش گيرد يا از گرايشهاي ضد علوي منحرف شود. او با بغض و دشمني با علويان رشد کرده و تربيت شده بود. جدش منصور و پدرش رشيد همه‏ي راههايي را که بتواند علويان را نابود کند در پيش گرفتند. آنها همه‏ي ارگانها سياسي و اقتصادي حکومت خود را براي محو مقام علويان و اهميت آنها به کار گرفتند و براي دور کردن آنها از صحنه‏ي سياست در دنياي عرب و اسلام از هيچ کاري دريغ نورزيدند.

عباسيان مخالف علويان بودند، اما چرا مأمون چنين تغيير ناگهاني در سياستش به وجود آورد و از نقشه و منش پدارنش عدول نمود؟ چرا او امام رضا عليه‏السلام را به عنوان جانشين بعد از خودش تعيين کرد؟ و چرا امام رضا عليه‏السلام اين وليعهدي را با علم به انحراف مأمون و با علم به کينه و بغض او نسبت به اهل‏بيت عليهم‏السلام پذيرفت؟ و اين چيزي است که ما درباره‏ي آن ذيلا بحث مي‏کنيم.

» انگيزه‏ي مأمون

» نامه‏ ي فضل بن سهل به امام

» نظر امام

» فرستادگان مأمون به نزد امام

» وداع امام رضا با قبر پيامبر

» امام به خانواده‏اش دستور داد که براي او گريه کنند

» انتصاب امام جواد به امامت